The lie of knowing you completely

Recently a very old friend of mine was bluffing about some stupid thing and spontaneously I reacted, “Stop bluffing dude, I know you completely.” We often think that we know the person inside out and the same will never fail to surprise us with a very different side which we have never seen before. Even after so many shocks and surprises, we never stop believing in knowing someone completely. But this isn’t only about humans around us.

Today I want to talk about knowing the place completely. I am working at Centre for Development Studies and Activities (CDSA), Pune for past three years and roam around our campus daily. You all might have seen various shades of the campus and its natural beauty through my camera on many social media platforms. I strongly believed that now I know the campus completely. But yesterday, I was working a bit longer than my usual hours to finish a presentation for today.

When I was almost done with the work, I set out to the clubhouse to meet our executive director. As I was passing by one of our classrooms, The reflections of setting sun and the trees on another side of the courtyard on the door panels of classroom caught my eyes. It was a bit dark as the lights in the courtyard were yet to lit up. Orange shades on the horizon creating a silhouette of trees on foreground was such a mesmerizing sight. The setting of door, landing and the steps in front of were giving the cinemascope perspective to the entire scene. I stood by the steps enjoying the scene for a couple of minutes. I clicked a picture on my phone and moved on to the clubhouse for work.

A post shared by aditya (@adisjournal) on

 

But while riding back home from the office, I couldn’t ignore the falseness of this feeling about knowing my office place completely. It has been three years, I spend my entire day at this place, still, this campus never fails to provide a new frame of beauty to enjoy every now and then. Even though the features, objects, buildings are the same. I see them every day. But, clouds in the sky, a pouring rain or rays of the setting sun, compels me to watch and enjoy the scene created by nature. Today I have come to terms with the fact that the feeling of knowing someone or something completely is just an illusion.

Continue Reading

बीता वक़्त…

sand-hourglass-black-and-white-450x300

जो वक़्त बीत गया..
वो गुज़र क्यूँ नहीं जाता … ! 

हे शब्द नक्की कोणाच्या डोक्यातून आले हे मला माहिती नाही पण आज सकाळी सकाळी मैत्रिणीच्या फेसबुक वॉलवर हे वाचलं तेव्हापासून माझ्या मनात घोळत राहिलं आहे. तिनी परवा “सुखन” मध्ये ऐकलं तेव्हा पासून तिच्या डोक्यात काय भुंगा फिरतोय माहिती नाही पण मला मात्र यावर लिहिल्याशिवाय राहवत नाहीये. आपण म्हणतो की गेलेला वेळ परत येत नाही. पण एका अर्थानी मला हे खूप चुकीचं वाटतं. एकदा वेळ हातून निसटला कि पुन्हा तो क्षण जागून जे वागलो ते बदलता येत नाही मान्य. आपण क्षण जगला की त्याच्या आठवणी होतात हेदेखील तितकंच सत्य आहे.

अशाच ओळी कित्येक वेळा ऐकल्या आहेत; अवधूत गुप्तेच्या “आना दोबारा” च्या सुरुवातीला – “बीता हुवा पल, कभी गुजरता नाही. वोह सेहमा हुवासा बैठा रेहता ही, रास्तेके किसी पिछले मोडपर” इतक्यावेळा ऐकून पण हे विचार तेव्हा कधी आले नाही मनात पण आज या दोन ओळी वाचल्या, आणि जणू बांध फोडून विचार वाहायला लागले आहेत. गंमत आहे न? हातून निसटतं पण आहे आणि नाही पण. सारे मनाचे खेळ. काही काही सोडायला तयार नसतो बापडा. पुन्हा जगता येणार नाही म्हणून रेकॉर्ड करून ठेवतो सगळं. मग पाऊस आला, एखादा जुनं ओळखीचं गाणं लागलं, कुठलासा वास आला, एखादी ओळखीची तारीख असली, की हे महाराज जाणार आणि या गोष्टींशी जुळलेल्या आठवणी काढून बसतो. एखादी आजी जशी नातवांचे फोटो बघत बसेल न ती परदेशी स्थायिक झाली की, अगदी तसाच. त्यांचे पार तान्हेपणापासूनचे फोटो बघताना येतील नं, तेच भाव असतील बहुदा त्याच्या चेहेऱ्यावर. शेवटी तेही तुमचं आमचं मानवी मनच ना, हेही हवं तेही हवं करता करता काही तरी सुटतंच की. तसेच काही क्षण सुटून जातात. “वो अभागे पल तो बीतते भी है और उसी वक़्त गुजरते भी है”

काही आठवणी असतात अत्तराच्या कुपीत जपलेल्या. या सुगंधी आठवणी मनाच्या फार फार जवळच्या बरं सारखं उघडून अत्तर शिल्लक आहे की नाही बघत बसलेला असतो हा. पण काही आठवणी मात्र तापावरच्या कडू औषधाच्या बाटलीत बंद करून ठेवलेल्या असतात. कडू औषध नको असतं कधी आपणहून पण हटकून घ्यावच लागतं न कधी आलाच ताप तर. अर्थात सगळ्याच बाटल्या काही कायम राहत नाहीत. प्रत्येक गोष्टींना expiry date असतेच न. तशा या आठवणी पण काळानुसार मनाच्या हातून पण निसटून जातात. आणि मगच खऱ्या अर्थानी “बीता हुवा वक्त गुजरभी जाता है”

फोटो: इंटरनेट वरून साभार…

Continue Reading

मुखवटे

मध्यंतरी असेच युट्यूब वर काही व्हिडीओ बघता बघता माईमींग च्या काही क्लिप्स बघितल्या. थोड्या विनोदी अंगानी मूकपणे अनेक मुद्द्यांवर भाष्य करण्याची ही कला मनात घर करून गेली. पण ते मुखवटे माझ्या डोक्यात एक वेगळाच धागा सोडून गेले. खरंच आपलं मन कशावरून कशाचा विचार करेल हे सांगणं अगदी अशक्य आहे. इतक्या विनोदी गोष्टी बघतानापण मनात कुठेतरी खोल रोजच्या जीवनात आपल्या आजूबाजूला दिसणाऱ्या असंख्य मुखवट्यांचा विचार मनात घोळत होता. प्रत्येक जण आपल्या चेहेऱ्यावर कसला न कसला मुखवटा घालूनच सारीकडे वावरत असतो.

अगदी शाळा कॉलेजातल्या मुला मुलींपासून साठी-सत्तरीकडे झुकलेल्या वयस्कर लोकांपर्यंत सारेच आपापले मुखवटे सांभाळत लगबगीनी वावरत असतात. जाणते झाल्यापासूनच हा मुखवटा चेहेऱ्यावर ओढून फिरताना कसले मणामणाचं अदृश्य ओझंच खांद्यावरून वाहून नेत असतात. या मुखवट्यांमुळे समाजात निर्माण झालेल्या आपल्या प्रतिमेला सांभाळण्याचे ओझे. नं जाणो चुकून मुखवटा बाजूला झाला अन् आत लपवलेलं ते निरागस मुल खुद्कन हसून बाहेर आलं तर? नाही नकोच. कल्पनाच नको.

वयाची अमुक एक वर्ष झाली की तुम्ही कायम गंभीरच राहायला हवे. त्यातून जर तुम्ही फारच कर्तुत्ववान असाल तर विचारायचीच सोय नाही. जरा कुठे गालावर जास्त हसू उमटले तर गावभर होईल इतके मोठे झाले तरी चारचौघात दात काढून हसतात. नकोच, आपलं मुखवटा घालूनच फिरुयात न. मुखवट्याच्या आड आपण आपलेच असणार. असा विचार करून एकदा मुखवटा चढवला की त्याची इतकी सवय होऊन जाते की त्याच्या आड आपलं स्वतःचं असं काही रूप आहे, अस्तित्व आहे हेच माणूस विसरून जातो. समाजासाठी ओढलेला मुखवटा मग हळूहळू घरात पण येतो आणि ते निरागस मुल जणू त्या मुखवट्याआड कैद होऊन जातं.

जिथे मोकळेपणानी हसण्याचीच चोरी होते तिथे संगीत, वाचन, नाटक-सिनेमे शहरात लागलेली प्रदर्शनं यांचा आनंद घेणं वगैरे तर दुरचीच गोष्ट झाली. साधा रोजचा बाजार करतानासुद्धा चार पैश्याची घासाघीस करता येत नाही. खात्री असते, चार शब्द बोलले तर ५-१० रुपये कमी होतील देखील पण नाही. पण नाही. चुकून मुखवटा सरकला तर? त्यापेक्षा सांगतोय त्या किमतीला घ्या अन् मोकळे व्हा. अगदी घरात बायकामुलांबरोबर चहा पिताना देखील कितीही घाई असली तरी कपानीच प्यायचा. भले तोंड पोळलं तरी चालेल मुखवटा उतरता कामा नये. बशीत चहा ओतून फुर्र्कन पिण्यात पण एक मजा आहे हे सारेच विसरलेत.

चार क्षण तो मुखवटा द्यावा फेकून अन् या छोट्या छोट्या गोष्टीतला आनंद लुटावा असं कधीच वाटत नाही का यांना. छान कुठलं नाटक लागलेलं असतं थेटरात, कधी एखादी मैफिल असते, इच्छा पण असते हे सगळं सगळं करायची पण पुन्हा भीती तीच. खरंच द्या फेकून तो मुखवटा एकदा न मग बघा जगण्यात किती मजा आहे. विश्वास दाभोळकरच्या आयुष्यात आलेला “एक उनाड दिवस” तुमच्याही आयुष्यात येउदेत एकदा.

Image courtesy:  Living London Life

Continue Reading

Reborn

It was an easy day for me, set routine continued till that moment. Exactly at the time of my daily evening coffee, it happened. It made me break my routine and go out of the way. It was a day of awakening. I was following this routine ever since I joined ‘Globalcorpo’ ten years before. I dedicated most of my time to my work and it paid off. In last ten years, I rose in rank and was sitting in General Manager’s cabin, refurbished as per my taste.

When I look back, I found those days very robotic. Even though responsibilities changed, it was same programmed routine for years. I got absorbed in ‘Globalcorpo’ through campus selection in last year of my graduation. I had a job in hand even before my degree. That day I was so happy but so lonely. There was not a soul around me to share my joy. I was introvert since I can remember. I never knew my parents, was not able to make any friends. I got bullied in school. I was getting high on anger and I diverted that to my studies and worked hard. That hardship got paid off that day.

On the joining day of this new job, one routine got replaced by other and I kept myself busy in work. I was famous as a workaholic in the office. On that day, I was busy in various routine meetings about managing my unit of the highly reputed multinational company. But every day I made sure that I will have my coffee break by the large window exactly at the same time. This coffee break used to be my stress-buster. My secretary brought my coffee in my cabin and returned to her desk. I was sitting in my window, looking down on the road. I was about to take the first sip, and Bang!!!!! Followed by the ear-tearing scratching sound of breaks. It was so sudden and swift many of them could not even react to what was happening. I froze. I froze in a shock.

In a flash, it was over for them. All I can feel was the numb silence, that eternal vacuum. All the red gore on the road, increasing the circle of the crowd, restless honking of ruthless commuters on the road was getting blur. My brain was not ready to process anything.

Right in front of my eyes, the young jovial couple lost their lives in a fraction of a second. And I was sitting in my air conditioned office, 40-50 feet above all. That evening changed my perception of this height. Earlier when I used to look down on the road, I used feel supremacy. But that day, I was just stunned. Even for realising my meagreness in front of the harsh reality of death I needed some time. It took me a couple of days to digest happenings of that evening.

That day, I experienced the uncertainty which changed my entire view towards the life. For the first time in my life, I was breaking the walls I built around me. First time I felt the urge to let someone in, I desired to share my joy with someone. I wanted to make others happy. After years, I strongly felt the need of a friend. One fine day, I took the decision. I packed my bags and left everything behind and set out for finding my soul. I went on the journey of finding my joy. I worked with many organizations one after another. I joined my hands with people who was working to make this earth greener, I tried my skills of bamboo artwork with tribes of North Eastern Indians. And finally, I am settled with these bunch of kids in a remote area in southern Maharashtra.

I joined the NGO working for educating the kids in the rural area. And finally, here I found my passion. Today you see me so lively, enthusiastic and happy to help in this remote village. It’s all because of that one helpless moment when I was looking down at his ruthless and cruel deed. I live in this remote village in Maharashtra, trying to teach these kids. But many times these tribal people amaze me in their unique perspective about some particular event. We have so much fun in our teaching and learning activities. Our roles get exchanged many times. We roam around the jungles learning nature’s ways. We observe wildlife. Enjoy fresh produce we grow in our small school backyard. Today I enjoy my new life, taught by this loving nature. For us, every day is a celebration. A celebration of life, a celebration of joy…

Image credit : Tattoo Tribes

Continue Reading

रिक्त मी

आज बरोबर वर्ष झालं नाही? अशाच एका धुंवाधार कोसळणाऱ्या पावसात मला सोडून तू परत फिरलास. सवयीप्रमाणे तू गल्लीच्या कोपर्‍यावर दिसेनासा होईपर्यंत मी तशीच दारात उभी होते. तू कोपऱ्यावर वळलास पण मी मात्र तिथेच उभी होते. किती वेळ, माहित नाही. गेले दोन तास तू जो शब्दांचा समुद्र माझ्यासमोर रिता केलास तो आत्ता कुठे माझ्या डोक्यात शिरत होता. खरं तर पहिल्या दोन वाक्यातच माझं डोकं पूर्ण बधीर झालं होतं. अगदी एखाद्या चित्रपटात दाखवतात न तसं. आजूबाजूला एक विचित्र शांतता, डोळ्याच्या समोर धूसर होत चाललेल्या आजूबाजूच्या निशब्द हालचाली. सुन्न मन आणि निर्विकार चेहेरा. खरंच निर्विकार होता का रे? कदाचित अविश्वास डोकावत असेल कुठून तरी. अर्थात तुझ्या लक्षातही आलं नसेल म्हणा. मनानी तू केव्हाच पुढे निघून गेला होतास. मुक्त होतास. ‘आपले’पणाचे बंध कधी तुटले ते मला कळलेच नाही. तुटले, की तू तोडलेस? विचारीन म्हणते कधी भेटलास तर.

गेले वर्षभर वाटत होतं, गेला आहेस मला सोडून. एका खूप खोल पोकळीमध्ये ढकलून. इतकं खोल की दिवसाचा प्रखर सूर्य पण एखाद्या दूरच्या ताऱ्यासारखा वाटायचा.

Continue Reading

डाव बुद्धिबळाचा

बघितला तुझा व्यूह, निरखून दिशा दाही.

पटावरच्या काळ्या घरी तू सूर्य घातलास,

याचे सारे मोहोरे मारले, मनाशीच म्हटलास.

पटदिशी दिवा लावून, माझ्यापुरता उजेड केला

पायाखालचा रस्ता माझ्या, उजळून सोपा केला.

लगेच हाती प्रलय घेऊन, केलीस पुढची खेळी,

मनूच्या नावेत बसून निसटला बघ तुझा बळी.

तुच्छ कटाक्ष टाकलास, कालचक्र माझ्यावर सोडून,

काळालाच मोडूनतोडून मी क्षण क्षण घेतला जागून.

माझा आत्मविश्वास मारू पाहिलास काही चमत्कारांनी,

पण तुझा वजीरच खाल्ला माझ्या एका प्याद्यानी.

मृत्यूचा शह देऊन तुला वाटलं, आता सारं जिंकलं,

देह नेतोस तर ने म्हणत मी आत्म्याला वाचवलं.

तू आता चाचप व्यूह, निरखून दिशा दाही.

Continue Reading